Wanneer is een datalek geen datalek? Wanneer het een zeer gerichte inval betreft, bedoeld om gedurende meerdere maanden informatie over specifieke klanten te verzamelen. Revolut krijgt steeds meer negatieve publiciteit naarmate er mondjesmaat feiten aan het licht komen over een recent bevestigd incident. Voor een bedrijf dat een beursgang van 200 miljard dollar nastreeft, had dit niet op een slechter moment kunnen komen.

Honderden vermogende klanten zouden het doelwit zijn geweest. Maar wellicht nog interessanter zijn de vragen die dit oproept over de rol die cyberbeveiliging en privacy zouden moeten spelen bij het ontwerpen van processen voor informatieverstrekking. Wanneer er lacunes in de governance ontstaan, kunnen er ernstige fouten worden gemaakt.

Maandenlang aan gewerkt

De precieze details van wat er is gebeurd, komen nog steeds aan het licht. Wat we op het moment van schrijven weten, is dat de verantwoordelijke groep, "iamnotavillain", eerst vermogende particulieren met aanzienlijke cryptovaluta-bezittingen heeft onderzocht door middel van blockchain-analyse. Vervolgens slaagden ze erin een beveiligd overheidscommunicatiesysteem te hacken. Het Italiaanse PEC-platform (Posta Elettronica Certificata) wordt door overheidsinstanties en particuliere bedrijven gebruikt om juridisch bindende en traceerbare elektronische berichten te versturen.

Rapporten suggereren dat de aanvallers e-mailaccounts van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken, die op PEC draaien, hebben gehackt met behulp van logbestanden van infostealers. De groep deed zich voor als wetshandhavers en zou gedurende een periode van maanden Know Your Customer (KYC)-gegevens van de betrokken personen bij de bank hebben opgevraagd. Er werd kennelijk een schat aan informatie gedeeld, waaronder namen, adressen, geboortedata, identiteitsdocumenten (zoals paspoorten en rijbewijsgegevens), verificatie-selfies, IBAN/rekeninggegevens en transactiegeschiedenis.

"Na de ontdekking hebben we het adres onmiddellijk geblokkeerd en de relevante overheidsinstantie, handhavingsinstanties, gegevensbeschermingsautoriteiten en financiële toezichthouders op de hoogte gesteld", aldus Revolut in een verklaring. "De systemen van Revolut en de tegoeden van klanten zijn niet getroffen. We hebben rechtstreeks contact opgenomen met de beperkte groep getroffen personen om hen te informeren en ondersteuning te bieden."

Naar schatting zijn zo'n 680 mensen getroffen. Zij moeten extra alert zijn. Ze kunnen het doelwit worden van zogenaamde "sleutelaanvallen", waarbij huizen worden leeggeroofd om hardware-cryptowallets te stelen. In de eerste helft van 2026 ging er ongeveer 30 miljoen dollar verloren door dergelijke aanvallen, waarbij Frankrijk het zwaarst getroffen land was. Waarom? Experts denken dat dit te wijten was aan een datalek in 2024, waarbij een lokale belastingambtenaar informatie over vermogende cryptobezitters, waaronder hun namen en adressen, stal en verkocht.

Een andere mogelijkheid voor de groep is om hun kennis van de cryptotransacties en persoonlijke gegevens van de slachtoffers te gebruiken om via social engineering toegang te krijgen tot hun accounts. Ze zouden naar verluidt 3 miljoen dollar losgeld van Revolut hebben geëist, hoewel het zeer onwaarschijnlijk is dat de bank dit zal betalen gezien de waarde van de informatie die ze al heeft prijsgegeven.

Wanneer naleving de veiligheid in de weg staat

Afgezien van de vraag hoe de aanvallers erin slaagden zo lang onafgebroken toegang te behouden tot de PEC-infrastructuur, belicht de zaak verschillende mogelijke tekortkomingen die tot de inbreuk hebben geleid:

  • Bankmedewerkers werden gedurende een periode van maanden meerdere malen het slachtoffer van social engineering, wat erop wijst dat beveiliging niet goed was ingebouwd in de procedures voor het vrijgeven van informatie.
  • De verificatie- en autorisatiedrempels waren mogelijk niet hoog genoeg, ondanks dat de bank reageerde op een legitiem ogend bericht via een "beveiligd" communicatieplatform.
  • De beste praktijken op het gebied van dataminimalisatie lijken te zijn verdwenen bij de confrontatie met wettelijke nalevings-/openbaarmakingsprocessen, gezien de hoeveelheid niet-geanonimiseerde informatie die werd gedeeld.

Jonathan Frost, directeur van Global Advisory EMEA bij BioCatch, vertelt aan IO (voorheen ISMS.online) dat Revolut niet de enige is die het doelwit is van legitiem ogende compliance-verzoeken. "Revolut sluit zich aan bij Apple, Meta en Discord in het niet herkennen van de vervalste verzoeken", zegt hij. "Het falen van Revolut komt jaren nadat eerdere incidenten deze dreiging aan het licht brachten, waardoor we ons afvragen waarom het bedrijf zijn beveiligingsmaatregelen niet eerder had versterkt."

Jason Brown, directeur klantadvies en fraudebestrijdingsspecialist bij iCounter, zegt dat het probleem is dat compliance-workflows vaak niet zijn ontworpen om te controleren of de persoon die het verzoek indient daartoe gerechtigd is. Het risico op social engineering moet daarom op workflowniveau worden aangepakt.

"Bij gevoelige openbaarmakingsprocessen moet de identiteit en bevoegdheid van de aanvrager onafhankelijk worden geverifieerd, moet een apart kanaal voor bevestiging worden gebruikt en moeten verzoeken worden doorverwezen naar een hogere instantie wanneer de verwachte documentatie of contextuele indicatoren ontbreken", vertelt hij aan IO.

“Het doel is niet om de naleving te vertragen. Het is om te voorkomen dat de naleving zelf een kwetsbaar punt voor aanvallen wordt.”

Waseem Ahmed, hoofd engineering bij Secure.com, vertelt aan IO dat dataminimalisatie de impact van de aanval aanzienlijk had kunnen verminderen. "Wanneer een toezichthouder vereist dat je biometrisch verificatiemateriaal verzamelt, zou dat materiaal de strengst mogelijke vrijgavedrempel moeten hebben", voegt hij eraan toe. "Vaak is dat niet het geval, omdat verschillende mensen de regels voor het verzamelen en de openbaarmaking hebben opgesteld."

John Strand, eigenaar van Black Hills Information Security, vertelt IO dat beveiligings- en complianceprocessen een "gestructureerde tegenreactie" nodig hebben, zodat verzoeken in twijfel kunnen worden getrokken.

"Er moet een duidelijke procedure zijn waarmee iemand een verzoek kan stoppen, in twijfel kan trekken en aanvullende verificatie kan uitvoeren in de context van wat er daadwerkelijk wordt gevraagd," betoogt hij.

Op weg naar geïntegreerd bestuur

Experts met wie IO sprak, zijn het erover eens dat de kern van het incident ligt in grote lacunes in het bestuur, die er niet zouden mogen zijn als beveiliging, privacy en compliance op elkaar zijn afgestemd.

“De beveiligingsafdeling had een kanaal dat correct authenticeerde. De compliance-afdeling had de verplichting om te reageren. De privacy-afdeling had een wettelijke basis. Elke afdeling deed zijn werk, maar de kloof zat ertussen, omdat niemand de verzoeken als geheel bekeek”, betoogt Brown van iCounter. “Verificatie is de basis. Inzicht in de hele campagne is het maximum. Dat vereist dat risicobeheer, compliance, juridische zaken en beveiliging op één lijn zitten en overeenstemming bereiken voordat het volgende verzoek binnenkomt. Op dat moment zal elke pauze aanvoelen als wrijving bij een rechtmatig verzoek.”

Volgens Ahmed van Secure.com is het probleem voornamelijk structureel van aard.

“Vier dingen lossen het op. Modelleer de workflow in plaats van de systemen, en doe dit met compliance, privacy, juridische zaken en beveiliging in dezelfde ruimte. Wijs één verantwoordelijke aan voor de beslissing over de openbaarmaking, iemand die verantwoording aflegt voor het eindresultaat en niet alleen voor zijn of haar eigen stap,” concludeert hij.

"Test het proces, niet alleen de infrastructuur, door een realistische frauduleuze aanvraag via het echte kanaal te versturen en te kijken hoe ver die komt. En scheid authenticatie en autorisatie expliciet in het ontwerp."

Wanneer al deze belangrijke functies zich in dezelfde ruimte bevinden, zijn er minder lacunes zoals die door de afpersers van Revolut zo meedogenloos werden uitgebuit. Maar het is geen eenmalige actie. Zonder een continue aanpak kunnen er in de loop der tijd nieuwe lacunes ontstaan. Onophoudelijke waakzaamheid is de beste manier voor organisaties om te voorkomen dat ze een waarschuwend voorbeeld worden.

Breid je kennis uit

Blog: Waarom informatiebeheer het ontbrekende puzzelstukje is in cyberweerbaarheid

Podcast: Phishing voor problemen S1 E5: Je voldoet aan de regels. Ben je veerkrachtig?

Blog: Voorbij de inbreuk: Waarom de reactie nu het verhaal is